Haadthip Journey
การเดินทางของ "ขวดพลาสติก" วงจรชีวิตใหม่ที่หมุนเวียนเพื่อปักษ์ใต้บ้านเรา

การเดินทางของ "ขวดพลาสติก" วงจรชีวิตใหม่ที่หมุนเวียนเพื่อปักษ์ใต้บ้านเรา
"เคยสงสัยมั๊ยว่า... เครื่องดื่มเย็น ๆ ที่เราดื่มจนหมดเกลี้ยงในวันนี้ พรุ่งนี้ “ขวดพลาสติก” ใบนั้นจะเดินทางไปอยู่ที่ไหน? ทิ้งลงถังแล้วจบไป หรือมันกำลังรอคอยการเดินทางครั้งใหม่เพื่อกลับมาทำหน้าที่อีกครั้ง?"
ทริปนี้ หาดทิพย์เจอนี่ จะพาไปหาคำตอบ พร้อมตามติดชีวิตของขวดพลาสติก 1 ใบ ที่เดินทางไกลเพื่อกลับมาดูแลปักษ์ใต้บ้านเรา การเดินทางครั้งนี้ไม่ได้เริ่มต้นที่เครื่องจักรในโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ แต่เริ่มต้นขึ้นท่ามกลางวิถีชีวิตที่เรียบง่ายบน เกาะยาวน้อย จังหวัดพังงา พื้นที่ต้นทางสำคัญที่พิสูจน์ให้เห็นว่า การคัดแยกวัสดุรีไซเคิลที่ถูกต้องตั้งแต่ในครัวเรือน คือหัวใจสำคัญที่จะปลุกชีวิตใหม่ให้กับบรรจุภัณฑ์ใช้แล้ว โดยเฉพาะขวดพลาสติก PET ให้ไม่หลุดลอดลงสู่ทะเล และอยู่ในสภาพที่พร้อมที่สุดสำหรับการเดินทางกลับคืนสู่ภาคใต้ด้วยกระบวนการรีไซเคิล

จุดเริ่มต้นที่ "เกาะยาวน้อย" พลังชุมชน สู่การจัดการขยะอย่างยั่งยืน
จุดเริ่มต้นของความเปลี่ยนแปลงนี้ถูกจุดประกายขึ้นเมื่อหลายปีก่อน โดยมูลนิธิโคคา-โคล่า ร่วมกับองค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) ได้ริเริ่มโครงการจัดการขยะอย่างยั่งยืนบนพื้นที่เกาะยาว ก่อนที่ หาดทิพย์ จะก้าวเข้ามารับไม้ต่อด้วยความมุ่งมั่นที่จะผลักดันให้ชุมชนสามารถรวบรวมบรรจุภัณฑ์เข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลให้ได้มากกว่าปริมาณที่มีการนำเข้าไปจัดจำหน่ายบนเกาะ


ภาพความร่วมมือที่งดงามนี้สะท้อนชัดเจนที่บ้านของ มาม่ะ-เสาวคนธ์ เริงสมุทร ประธานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) หมู่ที่ 1 เขตเทศบาลตำบลเกาะยาว ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางรวบรวมขวด PET ของเกาะ เคล็ดลับความสำเร็จที่ทำให้กลไกนี้ขับเคลื่อนไปได้อย่างราบรื่น คือการทำงานที่สอดประสานกันอย่างลงตัวบนพื้นฐานของชุมชนที่ได้แบ่งหน้าที่ตามความถนัดและความสมัครใจ เพื่อลดภาระและป้องกันการเกี่ยงงานกัน
ส่วนหนึ่งก็จะรับหน้าที่หลักในการใช้การคัดแยกขยะและวัสดุ โดยมี อสม. ที่มีความเชี่ยวชาญช่วยคัดแยกขวดอย่างละเอียดจากถุงตาข่ายที่แจกให้ทุกครัวเรือนแขวนไว้หน้าบ้าน ทำให้ขวดสะอาด มีคุณภาพ และขายได้ราคาดีขึ้น ในขณะที่สมาชิกอีกกลุ่มจะรับหน้าที่หลักในการออกแรง ช่วยยกและลำเลียงวัสดุรีไซเคิลที่คัดแยกแล้วไปขึ้นเรืออย่างแข็งขัน การแบ่งงานแบบนี้ทำให้ทุกคนได้ทำในสิ่งที่ถนัด เกิดเป็นความสมดุล และความสมามัคคีที่ขับเคลื่อนชุมชนไปได้อย่างยั่งยืน

เมื่อถูกรวบรวมจนเต็มลำเรือ วัสดุรีไซเคิลเหล่านี้จะนั่งแพข้ามฟากไปยังท่าเทียบเรืออ่าวท่าเลน จังหวัดกระบี่ สิ่งที่น่ายกย่องที่สุดคือ รายได้จากการขายวัสดุรีไซเคิลของที่นี่ไม่ได้มุ่งเน้นเพื่อผลกำไรส่วนตัว แต่ถูกนำไปเปลี่ยนเป็นสวัสดิการสาธารณะอย่างแท้จริง ความงดงามนี้สะท้อนผ่านการต่อยอดศรัทธาของชุมชนบางส่วน ที่เลือกนำเงินรายได้มอบให้กับมัสยิด โดยมีโต๊ะอิหม่ามเป็นศูนย์กลางในการบริหารจัดการเพื่อใช้ในกิจกรรมสาธารณะของส่วนรวม ขณะเดียวกัน ชาวเกาะยาวน้อยยังได้รวมพลังกันจัดตั้ง "กองทุนขอขวด" ขึ้นมา ซึ่งความยิ่งใหญ่ของกองทุนสวัสดิการนี้ไม่ใช่จำนวนเงินที่มหาศาล แต่คือการนำรายได้ไปช่วยต่อลมหายใจให้เพื่อนมนุษย์ โดยเป็นทุนสำหรับช่วยเหลือผู้ป่วยฉุกเฉินที่ต้องส่งตัวข้ามน้ำข้ามทะเลไปรักษาต่อบนฝั่ง...
"ที่เกาะยาวน้อย... ขวดพลาสติกใช้แล้ว จึงไม่ได้มีค่าแค่การนำไปชั่งกิโลขาย แต่คือสัญลักษณ์ของความสามัคคี และคือ ทุนสำรองชีวิต ที่คอยต่อลมหายใจให้คนในชุมชนเดียวกัน" มาม่ะ-เสาวคนธ์ เริงสมุทร ประธาน อสม. กล่าวทิ้งท้ายด้วยรอยยิ้ม
ผลลัพธ์ที่ได้นั้นสร้างความน่าทึ่งอย่างยิ่ง เมื่อการสำรวจร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต ช่วงต้นปี 2569 พบว่าในปีก่อนหน้า มีบรรจุภัณฑ์จากผลิตภัณฑ์ของหาดทิพย์เข้าสู่เกาะยาวน้อยและเกาะยาวใหญ่รวมประมาณ 37 ตัน ในขณะที่กลไกชุมชนที่หาดทิพย์สนับสนุนสามารถรวบรวมบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วออกจากพื้นที่เพื่อเข้าสู่การรีไซเคิลได้สูงถึงประมาณ 100 ตัน โดยในจำนวนนี้เป็นขวด PET จากผลิตภัณฑ์ของหาดทิพย์ที่เข้าสู่เกาะทั้งสองประมาณ 22 ตัน แต่โครงการกับชุมชนได้ช่วยนำขวด PET ออกจากเกาะเข้าสู่การรีไซเคิลได้สูงถึงประมาณ 60 ตัน




ชุบชีวิตขวดใบเก่า จากเกาะสู่กระบี่ เปลี่ยนเป็น "เกล็ดพลาสติก" มาตรฐานอาหาร
เมื่อขวดพลาสติกที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความตั้งใจของชาวบ้านเดินทางข้ามทะเลมาถึงฝั่ง จุดหมายต่อไปคือ แหล่งรวบรวมของ บริษัท อ๊อกซิเทค จำกัด ในอำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่ ที่นี่เปรียบเสมือนด่านสำคัญที่รับไม้ต่อจากชุมชน ขวดทุกใบจะถูกคัดแยกคุณภาพ ทำความสะอาด แกะฉลาก และอัดเป็นก้อน ก่อนส่งไปยังโรงบดที่อำเภอเขาพนม เพื่อเปลี่ยนขวดให้กลายเป็นเกล็ดพลาสติก (Flakes)


ทุกขั้นตอนที่นี่คือการพิถีพิถันเรื่องคุณภาพกับเศษวัสดุรีไซเคิลทุกชิ้นให้สมกับที่ชุมชนตั้งใจคัดแยกมา เกล็ดพลาสติกต้องผ่านการต้มด้วยน้ำร้อนขจัดคราบกาว ล้างซ้ำด้วยน้ำสะอาดมาตรฐานเทียบเท่าน้ำดื่ม และคัดแยกสิ่งแปลกปลอมอย่างเข้มงวดในห้องปฏิบัติการ เพื่อให้ได้เกล็ดพลาสติกมาตรฐานเกรดสัมผัสอาหาร (Food Grade) อย่างแท้จริง

โดย พี่เศก-ดร.เศกสันต์ อุดมศรี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร อ๊อกซิเทค เล่าด้วยความภาคภูมิใจว่า “บริษัทเปรียบเสมือนสะพานเชื่อมระหว่างชุมชนกับอุตสาหกรรมรีไซเคิล การทำงานร่วมกับหาดทิพย์ทำให้เครือข่ายชุมชนในภาคใต้แข็งแกร่งขึ้น ซึ่งเครือข่ายนี้คือกระดูกสันหลังที่จะทำให้การรีไซเคิลมีประสิทธิภาพอย่างยั่งยืน”





ยกระดับสู่ rPET ถักทอซัพพลายเชน สร้างระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน
เมื่อได้เกล็ดพลาสติก PET ที่มีคุณภาพตามมาตรฐานที่ตั้งไว้แล้ว ต่อไปจึงเป็นการเดินทางมุ่งหน้าขึ้นสู่ภาคกลาง ณ บริษัท รอยซ์ ยูนิเวอร์แซล จำกัด จังหวัดนครปฐม เพื่อเข้าสู่กระบวนการหลอมและแปรรูปเป็นเม็ดพลาสติกรีไซเคิลคุณภาพสูง หรือที่คนมักเรียกติดปากว่า rPET โดย พี่พล-ธัชวัช เตชะมงคลจิต ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร รอยซ์ ยูนิเวอร์แซล ได้เน้นย้ำว่า “ความร่วมมือนี้ไม่เพียงแต่ตอบโจทย์การสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนและผ่านมาตรฐานระดับสูงของทั้งหน่วยงานรัฐและ โคคา-โคล่า เท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างระบบตรวจสอบย้อนกลับ ตลอดซัพพลายเชน ที่รู้ลึกไปถึงต้นทางว่าเม็ดพลาสติกเหล่านี้เดินทางมาจากน้ำพักน้ำแรงของชุมชนใด”


จากขวดสู่ขวด จากภาคใต้กลับสู่ภาคใต้ เพื่อ "บ้านของเรา"
และแล้ว เม็ดพลาสติก rPET ก็เดินทางกลับคืนสู่บ้านเกิดในปักษ์ใต้อีกครั้ง โดยมุ่งหน้าสู่ โรงงานหาดทิพย์ อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เม็ดพลาสติกเหล่านี้ถูกนำมาหลอมขึ้นรูปเป็นหลอดพรีฟอร์มที่มีลักษณะคล้ายหลอดทดลองแต่มีเกลียวสำหรับฝาด้านบน จากนั้นจึงมีการนำหลอดพรีฟอร์มเหล่านี้ เข้าสู่กระบวนการผลิตเครื่องดื่ม โดยหลอดพรีฟอร์มจะถูกเป่าขึ้นรูปเป็นขวดเครื่องดื่มใบใหม่เพื่อบรรจุเครื่องดื่มที่ซ่าสดชื่น ก่อนปิดผนึก และพร้อมส่งมอบให้ลูกค้าเพื่อส่งต่อสู่มือผู้บริโภค เป็นการครบรอบวงจร “จากขวดสู่ขวด” อย่างสมบูรณ์


พี่ดอลลาร์-พลตรี พัชร รัตตกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท หาดทิพย์ จำกัด (มหาชน) ได้ถ่ายทอดความมุ่งมั่นนี้ไว้อย่างลึกซึ้งว่า “ภาคใต้บ้านของเราล้อมรอบด้วยทะเลและเกาะแก่ง แม้เราพยายามส่งเสริมการใช้ขวดแก้วแบบคืนขวด แต่ด้วยวิถีชีวิตปัจจุบันที่ผู้คนเดินทางตลอดเวลา ขวด PET จึงตอบโจทย์มากกว่า และเมื่อจำเป็นต้องใช้ เราก็ต้องทำให้ขวดเหล่านี้นำกลับมารีไซเคิลให้ได้มากที่สุด แต่เรื่องแบบนี้เราทำคนเดียวไม่ได้ ต้องขอบคุณชุมชนและพันธมิตรที่ร่วมกันสร้างระบบซัพพลายเชนย้อนกลับนี้ ซึ่งจะ เป็นรากฐานของระบบการจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างรับผิดชอบของหาดทิพย์ต่อไป”
การเดินทางอันยาวนานนี้อยู่ภายใต้โครงการ “พันธมิตรเพื่อการรีไซเคิลในภาคใต้” ซึ่งเริ่มต้นนำร่องในปี 2568 และสามารถจัดเก็บขวด PET มารีไซเคิลได้ตามเป้าหมาย ความสำเร็จดังกล่าวได้นำไปสู่การลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) เมื่อเดือนกันยายน 2569 ที่ผ่านมา เพื่อยกระดับสู่การจัดหาเม็ดพลาสติก rPET ตามปกติของหาดทิพย์อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งเป็นก้าวสำคัญทางธุรกิจทั้งในเรื่องการใช้บรรจุภัณฑ์อย่างรับผิดชอบ และการสร้างแหล่งวัตถุดิบทางเลือก ท่ามกลางสภาวะผันผวนของราคาเม็ดพลาสติกใหม่ จากสถานการณ์ราคาน้ำมันในตลาดโลก

ขวดเครื่องดื่มใบใหม่ที่ผลิตจากเม็ดพลาสติก rPET ที่วนกลับมาส่งมอบความสดชื่นให้กับทุกคนจึงไม่ใช่ขวดพลาสติกธรรมดา แต่คือขวดที่สะท้อนถึงความตั้งใจและมุ่งมั่นของทุกคนที่เกี่ยวข้องซึ่งไม่ต้องการให้มันกลายเป็นเพียงขยะไร้ค่า และร่วมกัน“ลงมือทำ” เพื่อชุบชีวิตมันขึ้นมาใหม่อีกครั้งอย่างที่เราสัมผัสได้จากการเดินทางครั้งนี้ ซึ่งจะเกิดขึ้นไม่ได้เลยถ้าไม่มีการสร้างเครือข่ายพันธมิตรแบบครบวงจร ที่มีเป้าหมายร่วมกันและคอยทำงานสนับสนุนซึ่งกันและกันเช่นนี้ และนี่คือบทพิสูจน์ที่แท้จริงว่า เมื่อชุมชนและภาคธุรกิจ ออกเดินทางไปด้วยกันด้วยความใส่ใจในสิ่งแวดล้อม เราจะสามารถเติบโตและรักษาปักษ์ใต้บ้านเรา ให้งดงาม... เพื่อบ้านของเรา และเพื่อโลกของเราตลอดไป