ศิลปะที่เดินได้ : เรื่องราวของรองเท้าผ้าปาเต๊ะ จากเมืองลุงสู่ถนนระดับโลก

หากหยิบรองเท้าขึ้นมาสักคู่ คุณมองเห็นอะไรในนั้น?

สำหรับหลายคน มันอาจเป็นเพียงของใช้ชิ้นหนึ่ง แต่หากเป็นรองเท้าจากแบรนด์ "ปิยวรรณ์ (Piyawun)" สิ่งที่คุณจะได้สัมผัสคือ ลวดลายดอกไม้อันวิจิตร และรูปทรงเรขาคณิตที่เกิดจากความใส่ใจ สีสันเหล่านี้ล้วนเดินทางมาจากผ้าปาเต๊ะผืนเก่าในตลาดเช้าของจังหวัดพัทลุง ถักทอร่วมกับเส้นด้ายที่ร้อยเรียงเรื่องราวของผู้คนหลากหลายกลุ่มในประเทศไทย ให้มาปรากฏอยู่บนรองเท้าเพียงคู่เดียว

จากออสเตรเลีย สู่ควนขนุน

พี่เอ๋-ปิยวรรณ์ ตันสุวรรณ ไม่ได้เติบโตมากับโรงงานทอผ้า เธอคือทนายความด้านวีซ่าที่ใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ในออสเตรเลีย และคงจะดำเนินชีวิตเช่นนั้นต่อไป หากวิกฤตโควิด-19 ไม่ได้ทำให้เธอต้องติดค้างอยู่ในเมืองไทยเมื่อปี 2563

จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อเธอเดินทางไปท่องเที่ยวภาคเหนือ และได้พบกับช่างทำรองเท้าทำมือวัยเกษียณในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง คำพูดที่ว่า "หากหมดคนรุ่นเขา ก็คงไม่มีใครทำรองเท้าแบบนี้อีกแล้ว" ได้จุดประกายความคิดบางอย่างในใจเธอ พี่เอ๋ตระหนักว่า งานหัตถกรรมไทยนั้นมีคุณค่ามหาศาล แต่กลับยังไม่ตอบโจทย์คนรุ่นใหม่ ทำให้ช่างฝีมือขาดรายได้

จากประสบการณ์ที่ใช้ชีวิตในต่างแดน เธอเห็นว่าชาวตะวันตกให้คุณค่ากับงานทำมืออย่างมาก ปัญหาของงานหัตถกรรมบ้านเราจึงไม่ใช่เรื่องของคุณภาพ แต่เป็นเรื่องของ "การออกแบบ" และเธอรู้ตัวทันทีว่า เธอคือคนที่ยืนอยู่ตรงกลาง ระหว่างโลกของงานช่างดั้งเดิมกับความต้องการของตลาดสากล

ยกระดับ "ผ้าถุงแม่" สู่ผืนผ้าใบแห่งงานศิลป์

ชาวใต้คุ้นเคยกับคำว่า "ผ้าถุง" หรือผ้าปาเต๊ะในฐานะของใช้ทั่วไป ราคาเข้าถึงง่าย ใส่ไปทำบุญ หรือใส่ทำกับข้าว วนเวียนอยู่ในกรอบความหมายเดิม ๆ จนหลายคนลืมไปว่า แท้จริงแล้วผ้าปาเต๊ะแต่ละผืนคืองานศิลปะที่ทรงคุณค่า

เทคนิคการทำผ้าบาติกนั้นสืบทอดกันมารุ่นสู่รุ่น ช่างฝีมือต้องใช้เทียนร้อนวาดลวดลายลงบนผ้าเพื่อกันสี จากนั้นจึงนำไปย้อม ย้ำซ้ำ ปิดเทียน และแต้มสีใหม่ บางผืนต้องผ่านกระบวนการเหล่านี้นับสิบครั้ง ลวดลายแต่ละเส้นสายล้วนฝังรากลึกอยู่ในปรัชญา ความเชื่อ และวิถีชีวิต

ความจริงข้อนี้ทำให้พี่เอ๋รู้สึกเสียดายทุกครั้งที่ได้ยินคนมองว่าผ้าถุงมีราคาแค่หลักร้อย เพราะหากพิจารณาอย่างถ่องแท้ ว่าลวดลายบนผ้าปาเต๊ะก็คืองานจิตรกรรมบนผืนผ้าใบขนาดใหญ่ ที่ต้องอาศัยทักษะขั้นสูงในการสร้างสรรค์

ผสานสายเลือดช่างฝีมือ ผ้าภาคใต้สู่ช่างภาคเหนือ

แนวคิดการนำผ้าปาเต๊ะภาคใต้ไปให้ช่างฝีมือภาคเหนือตัดเย็บเป็นรองเท้า ฟังดูเรียบง่ายแต่ท้าทาย ในช่วงแรกแทบไม่มีใครเชื่อว่าจะเป็นไปได้ ด้วยอุปสรรคทั้งระยะทางและความเข้าใจที่แตกต่างกัน

เดือนแรก ๆ เต็มไปด้วยปัญหา ช่างภาคเหนือที่ไม่คุ้นเคยกับผ้าสีสันสดใส ถึงขั้นสลับผ้าเองเพราะคิดว่าน่าจะขายได้ดีกว่า แต่พี่เอ๋ยืนหยัดในเจตนารมณ์ เธอวางกฎเกณฑ์ที่ชัดเจน พร้อมกับบอกช่างอย่างหนักแน่นว่า "ขอให้ไว้ใจเรา เราเป็นคนขาย"

กาลเวลา การพูดคุย และการปรับตัว ทำให้ทุกอย่างค่อย ๆ ลงตัว ปัจจุบัน แบรนด์ปิยวรรณ์ไม่ได้ร่วมงานแค่กับช่างภาคเหนือ แต่ยังเชื่อมโยงเครือข่ายฝีมือจากทั่วประเทศ ทั้งช่างเครื่องหนังจากสมุทรปราการ ไปจนถึงกลุ่มผู้ต้องขังหญิงจากทัณฑสถานหญิงสงขลาที่ร่วมทอผ้าชุด "Freedom"

1 ผืน 10 คู่... เอกลักษณ์ที่ไม่มีใครซ้ำ

ผ้าปาเต๊ะ 1 ผืนในมือพี่เอ๋ สามารถเนรมิตรองเท้าได้เพียง 10-15 คู่เท่านั้น และที่สำคัญคือ จะไม่มีคู่ไหนที่ลวดลายเหมือนกันเลย

นี่คือจุดเด่นที่ทำให้แบรนด์ปิยวรรณ์แตกต่างอย่างแท้จริง การเลือกทำ 1 ลายต่อ 1 สี ทำให้รองเท้าทุกคู่กลายเป็น "คู่เดียวในโลก" อย่างสมบูรณ์แบบ กระบวนการเริ่มต้นจากการออกแบบทรงและขึ้นโครงสร้างต้นแบบ จากนั้นจึงนำผ้าที่สะสมมาจากชุมชนต่าง ๆ ในภาคใต้ ทั้งพัทลุง กระบี่ และสงขลา มาจัดวางเทียบเคียงกัน เพื่อเฟ้นหาลวดลายที่โดดเด่นและมีเอกลักษณ์ที่สุด

เป้าหมายที่ยิ่งใหญ่กว่าตัวเอง

เมื่อถามว่าช่างฝีมือเหล่านี้เปรียบเสมือนอะไรในแบรนด์ พี่เอ๋ตอบโดยไม่ลังเลเลยว่า พวกเขาคือ "เลือด" ที่หล่อเลี้ยงธุรกิจ

เป้าหมายของแบรนด์ปิยวรรณ์ไม่ได้สร้างขึ้นเพื่อชื่อเสียงส่วนตัว แต่มีหัวใจสำคัญ 3 ประการ คือ :

1. นำพาผ้าปาเต๊ะให้เป็นที่รู้จักข้ามผ่านขอบเขตของภาคใต้
2. เพิ่มมูลค่างานหัตถกรรมไทยให้เข้าถึงตลาดคนรุ่นใหม่
3. ทำให้เมือง "พัทลุง" เป็นที่รู้จักในวงกว้าง

"เราอยากให้งานของเราเป็นตัวดึงให้คนเข้ามาเที่ยวพัทลุง ทุกครั้งเวลาไปไหน เราจะบอกเสมอว่านี่คือรองเท้าของเมืองพัทลุง ถ้าอยากเจอเรา... มาเที่ยวที่พัทลุงสิ"

จากแบรนด์ที่เริ่มต้นในช่วงวิกฤตโรคระบาด วันนี้ก้าวเข้าสู่ปีที่ 6 อย่างภาคภูมิใจ พร้อมการันตีด้วยมาตรฐาน OTOP ระดับ 5 ดาวของจังหวัดพัทลุง และกำลังขยายตลาดสู่ปีนังและสิงคโปร์

ศิลปะที่เดินได้... คู่เดียวในโลก

คุณเจี๊ยบ-ณัฐาภรณ์ คงเทพ ลูกค้าประจำผู้หลงใหลในแบรนด์ปิยวรรณ์จนมีคอลเลกชันกว่า 10 คู่ กล่าวตอกย้ำว่า "ชอบความแตกต่างที่ไม่เหมือนใครเลย มันเหมือนสโลแกนที่ว่าคู่เดียวในโลก... มีจริง"

สำหรับพี่เอ๋ ประโยคนี้คือรางวัลแห่งความสำเร็จ เพราะเธอเชื่อเสมอว่างานหัตถกรรมไทยไม่ควรถูกแช่แข็งไว้แค่ในพิพิธภัณฑ์ และ "ผ้าถุงแม่" ก็มีคุณค่าเกินกว่าราคาบนป้าย

วันนี้ รองเท้าผ้าปาเต๊ะปิยวรรณ์ได้เดินทางไกลออกไปสู่ท้องถนนในต่างแดน บนสองเท้าของผู้สวมใส่ที่อาจไม่รู้ด้วยซ้ำว่าพัทลุงอยู่ที่ไหน แต่พวกเขารับรู้ได้ว่า รองเท้าที่กำลังสวมใส่อยู่นั้น คือคู่เดียวในโลกที่เกิดจากการถักทอเส้นสายของช่างฝีมือจากหลากหลายชุมชน เป็นหมุดหมายสำคัญที่ยืนยันว่า "ภูมิปัญญาไทยไม่เคยล้าสมัย เพียงแค่รอคนมองเห็นคุณค่าเท่านั้น"

หมุดหมายของผู้ที่อยากสัมผัส "ศิลปะที่เดินได้ คู่เดียวในโลก"

การได้สวมรองเท้าปิยวรรณ์สักคู่ จึงไม่ใช่แค่การใส่รองเท้า แต่คือการสัมผัสภูมิปัญญาของช่างฝีมือไทย คือการเห็นคุณค่าของผ้าถุงแม่ในแบบที่ควรได้รับ และคือการพาเรื่องราวของเมืองพัทลุงเดินทางไปพร้อมกับทุกก้าวของคุณ

หากสนใจเป็นเจ้าของศิลปะที่เดินได้สักคู่ สามารถติดตามและสั่งซื้อได้ทาง :

• 📍หน้าร้าน : ตลาดควนขนุน จังหวัดพัทลุง
• 📞สอบถาม/สั่งทำ (บูท) โทร : 08 6985 6856 รอรับสินค้าประมาณ 3 สัปดาห์
• 📘ช่องทางออนไลน์ (Facebook / Instagram / TikTok) : ค้นหาคำว่า ปิยวรรณ์ (piyawun)